Пәнҗешәмбе, 13 Ноябрь 2014 02:33

Тәрҗемәләр

Автор 
Оцените материал
(0 голосов)

 ВЯЧЕСЛАВ КУЗНЕЦОВ,

  рус шагыйре

 

Язмыш

 

 

 

Күздән кичер гомереңне,

 

Хатирәләргә күмел.

 

Көймәң ярда икән, булсын...

 

Ул әле бәла түгел!

 

Көймәң булгач, җиңел булсын,

 

Дулкыннар яралганы.

 

Ә давылда ышанычлы -

 

Җилкәннең ямалганы.

 

Күп кичергән давыл белән

 

Ул күзгә-күз калуны.

 

Яралар ул - зур горурлык,

 

Кырыс чорлар кануны.

 

Көймәң ярда икән, димәк,

 

Өмет - көймә җанында.

 

Төшенә биек дулкыннар

 

Керә булыр аның да.

 

Дулкыннар көтә көймәне!

 

Дулкыннар - зур, иләмсез...

 

Җилкәнен киерсә көймәң,

 

Ул бит язмыш дигән сүз.

 

Яшьләр

 

Кызлар бии, ул егетләр бии!

 

Бии алар барсын берочтан.

 

Алар өчен бар да бер иш бугай:

 

Барыня һәм шейк, чарльстон...

 

Иңбашлары, күкрәкләре нинди?! -

 

Алыплармы килә урамнан?

 

Карашлары горур һәм тәкәббер,

 

Кигәннәре ефәк, капроннан.

 

Алар өчен эш тә кызык кына.

 

Бу яшьләрне ничек тиргисең?!

 

Алар әле, шушы яшькә җитеп,

 

Иснәмәгән дары, тир исен.

 

Ачлыктан да алар шешенмәгән,

 

Әнә ничек тулып пешкәннәр.

 

Кайгыларны алар аңламыйлар,

 

Әйтерсең лә, айдан төшкәннәр.

 

Мин шатланып карыйм бу яшьләргә,

 

Тик ямансу әле ни өчен?

 

Чөнки бии белмим мин аларча,

 

Ни буй-сыным минем, ни көчем...

 

Истән чыкмый алабута тәме.

 

Юк, кайгылар безгә ят түгел.

 

Без бит тере калдык,

 

Исән калдык,

 

Шуңа күрә күңел якты гел.

 

Биесеннәр, әйдә, безнең яшьләр! -

 

Карап торам эндәшми генә.

 

Бәябезне без беләбез!

 

Шуңа

 

Күзәтәбез көнләшми генә.

 

 

 

* * *

 

Ташладым мин күкне.

 

Йолдызлар да

 

Тиеп тормый инде иңемә.

 

Текә-текә йолдыз юлларыннан

 

Кайтып төштем менә җиремә.

 

Тик шикләнмә.

 

Куркаклыктан түгел.

 

Ул чакларда, дөрес, яшь идем.

 

Күк законы миңа изге һаман,

 

Шул законнар белән яшимен.

 

Гел сагынып яшим күкрәүләрне,

 

Зәңгәр күкнең зәңгәр үрләрен.

 

Минем җанда

 

Аэродромнар гүли,

 

Мине чакырып елый төннәрен.

 

 

 

 

 

 МАКСИМ ЦАГАРАЕВ,

 

  осетин шагыйре

 

 

 

Кояш

 

 

 

Һәрбер күзәнәктә кояш яши,

 

Яктырта ул һәрбер күңелдән.

 

Тукылганбыз кояш нурларыннан,

 

Безнең гомер нурга күмелгән.

 

Карый кояш безнең тәрәзәдән,

 

Ут янамы диеп учакта.

 

Ул осетин бишегендә яткан

 

Сабый булып көлә кочакта.

 

Әй җилферди күктә кайнар кояш,

 

Әй кыздыра – түгел түзәрлек!

 

Безгә эссе дә бит, бәхетеннән

 

Җәйрәп ята әнә үзәнлек.

 

Җәй җитүгә, ул шарлавык булып,

 

Үзәннәргә таба ургыла.

 

Йә әйләнә утлы бураннарга –

 

Булдырала шулай ул гына!

 

Безнең белән ул хакимлек итә,

 

Кайда кирәк, кояш ул шунда –

 

Картларның ул кабере тирәсендә,

 

Сабыйларның ул баш очында.

 

   

 

 

 

    ДАУТ ДАРЧИЕВ,

 

осетин шагыйре

 

 

 

Арба җыры

 

 

 

Җирдә безнең үз юлыбыз,

 

Юлыбызда - үз җырыбыз.

 

Җырларыңны, әйдә, барла,

 

Җырла, арба, әйдә, арба!

 

Ипләп кенә бармалы юл -

 

Сикәлтәле, бормалы ул.

 

Әйдә, алга, әйдә, арба,

 

Бормалардан куркып барма!

 

Киң булса да, тар булса да,

 

Юлда яңгыр, кар булса да,

 

Әйдә, арба, әйдә, алга,

 

Бар ышаныч синдә, арба!

 

Давыллар да очрар алда,

 

Салкын җилләр кочар анда.

 

Ә шулай да әйдә, арба -

 

Тыныч барам мин син барда.

 

Алга бару - синең эшең,

 

Әйдә, Алла хакы өчен.

 

Әйдә, алга, әйдә, арба,

 

Кояшыңнан берүк калма!

 

Без кояшка юлыгырбыз,

 

Нурларында җылынырбыз.

 

Җырлый-җырлый, әйдә, арба,

 

Әйдә, арба, әйдә, арма!

 

 

 

 

 

 ПЕТР ПОЗДЕЕВ,

 

 удмурт шагыйре

 

 

 

Удмурт иле

 

 

 

Вакыт җиткәч, чит илләргә

 

Чыгарга да әзер мин.

 

Тик анда туган ягымны

 

Белүчеләр әздер дим...

 

Сорарлар анда: удмурт кем?

 

Удмурт иле нинди ул?

 

Удмурт иленә кем хуҗа?

 

Илтә аңа нинди юл?..

 

Удмурт иле - яфрак кына

 

Мәһабәт бер имәндә.

 

Күз алдына “бәхет” килә

 

Удмурт иле дигәндә.

 

Удмурт иленең хуҗасын

 

Ерактан була танып:

 

Ул - бәхетле, нурлы булыр,

 

Исеме аның - Халык.

 

Килсәгез, табын артында

 

Дәртле җырлар җырланыр,

 

Һәр авылда, һәр шәһәрдә

 

Сезгә бәхет юлланыр!

 

Әгәр дә телисез икән

 

Дуслык тәмен татырга,

 

Кагылырбыз без марига,

 

Башкортка һәм татарга...

 

Удмурт иле - менә шушы!

 

Килеп күрә аласыз:

 

Рәхим итегез - һәр өйгә

 

Килеп керә аласыз!

 

Удмурт иле - бәхет иле!

 

Бәхет өчен туган ул!

 

Чөнки халкым Илемдәге

 

Бар халыкка туган ул!

 

 

 

 

 

ДМИТРИЙ КАРА ЧОБАН,

 

гагауз шагыйре

 

 

 

* * *

 

Өебез - язгы ак болын,

 

Зәңгәр күк - түшәмебез.

 

Без - болынның патшалары,

 

Яшь үлән - түшәгебез.

 

Чәчәк кебек яшьлегебез

 

Әле яңа коела.

 

Ә шулай да безгә әле

 

Картаюлар тыела.

 

Карашларыбыз - җылыдан,

 

Пыяла - безнең күңел.

 

Пыяла булса да, күңел

 

Ватыла торган түгел.

 

...Тиздән тынар сандугачлар,

 

Кыймаслар җыр башларга:

 

Күзләрең -

 

Зәңгәр йолдыздан,

 

Карашың -

 

Ак мәхәббәттән,

 

Кочагың -

 

Уттан икәнне

 

Тагын бер кат расларга.

 

Туй

 

Таңга кадәр ташыды туй,

 

Дер селкеттек идәнен.

 

Белеп була хәзер

 

Туйда

 

Кемгә нәрсә тигәнен:

 

Сый-хөрмәт -

 

Бөтен мәҗлескә,

 

Шау-шуы -

 

Күршеләргә,

 

Үкенече - чакырып та

 

Килмәгән кешеләргә,

 

Табын түре - кодаларга,

 

Әниләргә - сөенеч,

 

Дус-ишләргә - олы бәйрәм,

 

Дошманнарга - көенеч.

 

Дәрт һәм дәрман -

 

Чүгә-чүгә

 

Җан-фәрманга

 

Биючегә.

 

Беләсезме, бу туйдан бит

 

Иң уңганы мин булдым.

 

Бу туйдан мин шундый уңдым:

 

Япь-яшь хатынлы булдым.

 

 

 

 

 

   ВЕНИАМИН ИВШИН,

 

 удмурт шагыйре

 

 

 

Онытмыйк!

 

 

 

Утырттык алма агачы -

 

Ул яшь әле, өр-яңа...

 

Әмма үткен балталар да

 

Бар шул әле дөньяда.

 

Карлыгачлар уйный күктә

 

Югарыда, биектә...

 

Әмма шунда ук әйләнә

 

Козгын дигән киек тә.

 

Без бу җиргә барыбыз да

 

Яхшылыктан яралдык...

 

Әмма безне әле һаман

 

Саклап тора яманлык.

 

Без - бәхетле! Бүген әле

 

Яманлыклар янамый...

 

Әмма алма бакчасын да

 

Онытырга ярамый!

 

 

 

 

 

 СЕРГЕЙ МАКАРОВ,

 

рус шагыйре

 

 

 

Шәһәр каеннары

 

 

 

Әй син, руда,

 

Домналарда

 

Әйлән сыек металлга!

 

Домна артында - каеннар...

 

Калып торам мин таңга.

 

Урманнан качып, каеннар

 

Шәһәргә җыелганнар.

 

Алар, ахрысы, шәһәрдә

 

Яшәргә җыенганнар.

 

Бар дип тә белми төтенне,

 

Яфрак яра үзләре.

 

Батыр, әлбәттә, каенның

 

Бу шәһәргә түзгәне!

 

Утырттым мин дә яшь каен

 

Нәкъ тәрәзә төбенә.

 

Ул инде әнә ямь-яшел

 

Бөреләргә төренә.

 

Каенымны мин кояшның

 

Нуры белән нурладым.

 

Ә зифа кәүсәсенә дип,

 

Ай нурларын урладым.

 

Ул шәһәр шау-шуларына,

 

Төтененә бирешмәс.

 

Шуңа да бирешеп тору

 

Ак каенга килешмәс!

 

Үсәр ул ташып, ургылып,

 

Булыр әле ул дәү дә.

 

Учың белән сыйпап кара:

 

Җан кебек кайнар гәүдә!

 

Искә төште

 

Мин Иделдә үстем.

 

Балачаклар

 

Әйләнделәр изге ядкарьгә.

 

Бүреләр дә әйбәт була иде

 

Без укыган әкиятләрдә.

 

Истә әле - килде Җиңү көне...

 

Ятмадык без төнен йокларга.

 

Шул көннән соң кайгы кәгазьләре

 

Килмәс булды безнең йортларга.

 

Күк күкрәде, хәтерләтеп безгә

 

Дәһшәтләрен сугыш кырының.

 

Немец әсирләре җимеректән

 

Чистарталар детдом урынын.

 

Истә әле - сайрады бер кошчык,

 

Шуны тыңлап яшьләр киптердем.

 

Мин - бер сабый - ябык кына фрицка

 

Печенье һәм хәлвә китердем.

 

Алышырга түгел, кызганганга

 

Алып килдем ипи. Бөтенне.

 

Тезләнде дә немец, елый-елый

 

Ни өчендер гафу үтенде.

 

 

 

 

 

 ВАСИЛИЙ ДАВЫДОВ-АНАТРИ,

 

   чуаш шагыйре

 

 

 

Эшче Вәкил Сабитов янында кунакта

 

 

 

Утыр, Вәкил, минем янга,

 

Эшеңне ташла әле.

 

Мин яраткан теге моңлы

 

Җырыңны башла әле!

 

Син җырласаң, килер дуслар

 

Хәтеремә, уема:

 

Шагыйрь дустым шигырь укыр

 

Күз йоммый төн буена.

 

Җырла әле, дөньядагы

 

Иң матур җыр шушыдыр.

 

Такташ белән Җәлил җырлар,

 

Җырга Шәрәф кушылыр!

 

Килеп керер Тукай үзе

 

Җырыңны тыңлар өчен.

 

Әллә ниләр бирер идем

 

Мин шушы моңнар өчен.

 

Татарның җаны туп-тулы

 

Ярсулы хис, җыр, җегәр!..

 

Утыр, Вәкил, яннарыма,

 

Татарча җырлап җибәр!

 

 

 

Нигә елый каен?

 

Уртаклашыйм ничек

 

Каенның кайгысын? -

 

Каенның кайсыдыр

 

Каерган кайрысын.

 

Ә икенче берсе

 

Кызганып тормаган -

 

Каенга зур итеп

 

Исемен сырлаган.

 

Себеркегә дип тә

 

Сындырганнар аны.

 

Әрнетә - каенның

 

Күз яше тамганы.

 

Карыйм да каенга,

 

Күңелем тырнала -

 

Ни үле, ни тере,

 

Ул чак-чак тын ала.

 

Яз җитсә, яңадан

 

Яралар ачыла.

 

Тып та тып каенсу -

 

Татлы да, ачы да.

 

 

 

 

 

 

 

    ГРИГОРЕ ВИЕРУ,

 

молдаван шагыйре

 

 

 

  Көтү

 

 

 

Сугышлар тынды...

 

Кайтырга тиеш

 

Улым сугыштан

 

Исән-сау килеш.

 

Менә күрерсез -

 

Ул кайтмый калмас,

 

Мине күрмичә

 

Булдыра алмас!

 

Сугышта сукыр

 

Калгандыр улым, -

 

Шуңа ул өйгә

 

Тапмыйдыр юлын.

 

Саңгырауланды

 

Микән ул әллә? -

 

Ишетмидер шул

 

Мине ул хәлдә.

 

Улым аягын

 

Югалтса, өйгә

 

Ничек кайтсын ул

 

Аяксыз көйгә?!

 

Югалтты микән

 

Сугышта кулын? -

 

Шуңа хат яза

 

Алмыйдыр улым.

 

Калгандыр телсез,

 

Җуйгандыр аңын -

 

Әйтә алмыйдыр

 

Кайда туганын...

 

“Улың сугышта

 

Үлде”,- дип беркем

 

Әйтмәде миңа -

 

Кайтыр ул беркөн!

 

 

 

САЛОМЕЯ НЕРИС,

литва шагыйре

Җир яшәргәндә

 

Тупларның ачы тавышы

Тынып торган арада

Елга буйлап кәккүкләрнең

Күкелдәве тарала.

Баш очында сайрый тургай -

Сайрый үлем турында;

Башак өнсез калган җирдә,

Үлем йөргән урында.

Чәчәкләр: “Әйдә, уйныйк”,- дип

Тартсалар да толымнан,

Мылтыгымны мин барыбер

Төшералмыйм кулымнан.

Җыры өчен рәхмәт кошка -

Моңсулана, моңлана.

Минем күзләр генә менә

Күз яшеннән дымлана.

Ә шулай да, гәрчә туры

Килмәсә дә татырга,

Ул кадәр моңсу түгелдер

Язын үлү батырга.

Батырларны алмый үлем,

Күпме сагаласа да,-

Үзебезнең кояш шул ул,

Яктырта җир аша да!


 ПАВЕЛ ЮЛАЕВ

Юатучы

Ачы җилләр арасында,

Безнең кибет каршында

Яши нәзек билле каен,

Күрә каен барсын да.

Ир-атларның кайберләре,

Таралганчы өйләргә,

Сарылалар ак каенга,

Аһ-зарларын сөйләргә.

Елыйлар кочып каенны:

- Хәлебезгә кер! - диләр

Һәм бер очтан хатыннарын,

Бурычларын тиргиләр.

Аекларны да... кемне дә

Юатып була ла ул,

Ләкин кая китсен каен?

Кая китә ала ул?!

Ялгыз... ятим... Кешеләрнең

Көтә бер җылы сүзен:

- Хәлләрең ничек, каенкай?

Боекмыйсыңмы үзең?


 САИДАЛИ МАМУР,

таҗик шагыйре


Мәңгелек ут

Без, кырык мең совет һәм поляк су­гышчылары, Ватаныбызның азатлыгы өчен көрәшкән өчен шушы урында ян­дырылдык. Бездән берни дә калмады. Фашист ерткычлары безнең көлләре­безне дә үзләре белән алып киттеләр. Без сезнең хәтерегездә генә яшибез, шәфкатьле кешеләр”.

 

(“Радогаш” концлагерендагымәрмәр тактага язылгачсүзләрдән)

Ничек зурлыйк сезнең батырлыкны? -

Мәңгелек бит бездән көчлерәк.

Кабер ташындагы дүрт юл шигырь

Язмышларга кереш төслерәк!

Безнең хәтер, ачы кайтаваздай,

Яңгырасын яңа чорларда.

Мәңгелеккә эпиграфтыр - мәрмәр!

Сез яшисез мәрмәр җырларда.

Таш астында сез бит йокламыйсыз.

Оран саласыз сез кирәктә!

Ә таштагы һәрбер хәреф оча,

Пуля кебек, безнең йөрәккә.

Бер минутлык тынлык! Авыр тынлык.

Бу - мәңгелек тынлык, чынлыкта.

Әйтерсең лә, сезнең гомерләр дә

Әйләнгәннәр шушы тынлыкка.

Моңсу тынлык күптавышлы иде.

Төрле телдә җил дә елады.-

Мәрмәр таш янында.

Зиратта ул

Сезнең каберләрне юллады...

Мәңгелек ут - солдат кулындагы

Байрак кебек яна, ярсына.

Сезнең йөрәкләр дә тибә анда,

Ялкынланып тибә каршыда!


АЛЕКСАНДР ЦАРУКАЕВ,

  осетин шагыйре


Көзге урман

Күземә тау түбәсеннән

Ап-ак кар карап тора.

Җил ятим калган чинарның

Яфрагын тараттыра.

Соңгы тургай очып үтте

Тавышсыз-нисез генә.

Ялангач урманда ул да

Бер моңсыз-көйсез менә.

Бушап калган агачларда

Тирбәлүче оялар…

Сандугач ояларына

Инде карга оялар.

Йокыга талды буш урман.

Соңгы яфрак - түшендә.

Ахры, шул ялгыз яфракны

Күрәдер ул төшендә.

 

ИРЭНА СЕРГЕЕВА,

рус шагыйре


Аккошлар

 

Берәр нәрсә баладан да

Матур булаламы?..

Очарга өйрәнә соры

Аккош балалары.

Ашыкмыйк - алар үзләрен

Сынап карар әле,

Әниләре шикелле үк

Канат кагар әле!

Ашыкмыйк - алар берзаман

Күзнең явын алыр!

Балаларны табу кыен,

Үстерү дә - авыр!

Нәни аккош баласының

Балкый соры төсе.

Бу - матур төс!

Тик куркыныч

Безгә соры кеше.

Җирдә ак күңелле генә

Кеше булсын бары!

Булыр! Йөзә әнә җирнең

Ап-ак тылсымнары!

 

 РАИСА САРБИ,

 чуаш шагыйре

 

Тәүге яфрак

 

Дөп тә дөп килә бөре -

Күренми берни эчтә.

Тизрәк чыгарга кирәк -

Түзеп тора ул көчкә.

Аннары кинәт кенә

Карады да үрелеп,

Язның тәүге яфрагы

Калды күктә эленеп.

Рәхәт икән яз көне -

Яфрак шуңа көләдер.

Язгы җилдә яфракның

И кытыгы киләдер.

Ләкин шушы шатлыкны

Кем белән бүлешергә?

Аңа дуслары кирәк

Бергәләп көлешергә.

Ә яфракның дуслары

Әле бөре эчендә.

Моңсурак берүзенә

Менә шуның өчен дә.

Дусларсыз бу дөньяда

Түгел бер дә күңелле.

Җитмәсә, кояшы да

Болытларга күмелде.

Яфрак елап җибәрде,

Сөртә-сөртә яшьләрен.

Тамдырды бугай яңгыр

Тамчыларның яшьләрен.

Уятты язны яңгыр -

Төртеп чыкты бөреләр.

Берәү, икәү, өчәү, дүрт...

Һәммәсе бер төрлеләр.

Тотындылар бөреләр

Биергә, кул чабарга! -

Елмайды тәүге яфрак,

Һәм кушылды ал арга.

 

 РИЗА ХАЛИД,

Кырым татар шагыйре

 

Гармунчы кыз

 

Гармун уйный бер кыз.

Әйтерсең лә,

Гармун түгел, тылсым кулында.

Ул уйнаган көйгә алтын яллы

Атлар бии яшел болында.

Ул атларны биетә дә ала,

Теләгәндә шундук иярли.

Шундый итеп уйный,

Бармаклары

Биеп тора - күз дә иярми.

Ул уйнаган көйләр гади түгел,

Бәхет, шатлык, яшәү турында.

 Гармун уйный бер кыз.

Гармун түгел,

Сандугачтыр аның кулында.

 

ЮРИЙ СЕМЕНДЕР,

чуаш шагыйре

 

Пинерби

Күпме исем! Исемнәрдән

Бер генә исермәдем.

Кояш булып яна җанда

Берсе шул исемнәрнең.

Язгы сулар гөрләп ага –

Пинерби,

Ак йолдызлар дөрләп яна –

Пинерби,

Алсулана Идел таңда –

Пинерби,

Сөйгән ярым көтә анда –

Пинерби.

Һәркемгә таныш ул бездә.

Әмма миңа ул исем

Хәтерләтә сандугачны,

Шомырт чәчәге исен.

Җылыта мине ул исем,

Елата - каен сыман.

Тик мин аның күзенә дә

Карарга кыенсынам.

Язгы сулар гөрләп ага –

Пинерби,

Ак йолдызлар дөрләп яна –

Пинерби,

Алсулана Идел таңда –

Пинерби,

Сөйгән ярым көтә анда –

Пинерби.

 

МИХАИЛ САЗОНОВ,

рус шагыйре

 

Зирек

Кемдер аны

Жәлләмичә

Кисеп алган.

Казык итеп,

Җиргә кагып

Куйган аннан.

Кирәк булган

Тарттырырга

Палатканы.

Туган җиргә

Агып төшкән

Зирек каны.

Көннәр үткән.

Арынган да

Ул ярадан,

Яз җитүгә

Яфрак ярган

Өр-яңадан.

Зирек булып

Өр-яңадан

Кабынган ул,

Ни дисәң дә,

Туган җиргә

Кагылган шул!

 

 САБИР РӨСТӘМХАНЛЫ,

 азәрбайҗан шагыйре

Ватандарлар үлми

Җиткәннән соң билгеле бер чиккә,

Төшеп калам гомер атыннан,

Үлчәп куй син миңа, туган җирем,

Өч аршын җир - авыл артыннан.

Аерылмас өчен туган җирдән!

Бу өметем көлке кебек тә,

Ышанычның көче калмас иде,

Сүнсә әгәр шушы өмет тә.

Аз да, күп тә түгел - өч аршын җир,

Якты, җылы булыр түбәндә.

Туган авыл, нәкъ элекке кебек,

Гөрләп торса минем түбәмдә.

Иркәләсә мине әнкәм теле,

Чишмәм суы торса табында,

Болыннарда инеш дулкынланса,

Кайтачакмын, димәк, тагын да.

Елармын мин бишек җырларыннан,

Еллар узар, ә җыр йокламас.

Нәселемдә мин әллә кем түгел -

Мин үлгәннән нәсел туктамас!

Туйлар гөрләр тауда - авылларда,

Дәвам итәр нәсел минем дә.

Чөнки Ватан тарихлардан зуррак,

Ватандарлар үлми илемдә.

Миңа дигән гомер, йолдыз кебек,

Сүнсә әгәр, мин ул чагында

Терелермен бодай бөртегедәй,

Туган җирем, синдә тагын да!

 

МИХАИЛ ДУДИН,

рус шагыйре

Муса Җәлил истәлегенә багышланган кичәдә укылган шигырь

Йөрәгенә төбәп аткан чакта,

Дага белән таптап чапканда,

Киләчәккә оча канатлы җыр

Азатлыгын илнең якларга.

Җыр - югалмый! Беркем әйтә алмый -

Ирек җыры кайдан алынган?!

Эстафета-җырны алган Пушкин

Билгесез бер җырчы җаныннан.

Үткәннәргә үпкәм юк та кебек,

Хәтер генә тынны буа бит.

Юксынадыр “Болгар” яшь Тукайны,

Ә Җәлилне - кысан Моабит.

Якынлаша палач баш очына

Һәм күкрәккә мылтык терәлә.

Ап-ак карлар кайный кайнар каннан,

Машук ташы кинәт тетрәнә.

Һәм балтага Фучик башын куя,

Җәлил баса пуля каршына.

Ә җыр җирне азатлыкка әйди,

Канатлары чорны тарсына.

Тәрҗемәләр җырга кирәк түгел -

Ул үзенә урын табачак

Ил җанында, халык язмышында.

Җыр - мәңгелек - исән калачак!

 

 НИКОЛАЙ ШӘМСЕТДИНОВ

* * *

Кырык беренче ел

Уяна дертләп таңнарда

фронтка киткән солдатларның

кызлары -

Тын таңнарда җанны өзеп

Ишетелә составларның

узганы.

Ерагая Донны кичеп

яу кырының карасу тө-

­төннәре,

кырынмаган, кырыс йөзле

әтиләрнең окоптагы

төннәре.

Хатлар - сирәк, хатлар - кыска.

Ерткаланган кырлар тар-мар

ителгән.

Кургашын яңгырларыннан

зәңгәр күкнең чит-читләре

кителгән.

Ишетелә ераклардан

авыр-авыр сулаганы

чиратның -

шырпыга чират торганы

үсмерләрнең, хатын-кызның,

ир-атның.

Ә кояшта янган кызлар

үсеп килә нинди авыр

чакта да.

Карлыганнар каралганнар,

сытылырга тора алар

бакчада.

Аларның күләгәләре

Ватан буйлап көнбатышка

сузылган...

Әтиләрнең юллары да

Шулар аша Берлинга ук

узылган.

 

АН-2

Урман төсле яшел. Кар сарыган.

Уңайлы да үзе, гади дә.

Ышанычлы. Җиңел. Өйрәнелгән.

Урнашабыз җайлап - нәкъ өйдә.

Күтәрелде тайга өстенә ул,

Калдырды да тирән кар илен.

Кар аралаш корыч хәрәкәтне

Югарыдан менеп карыймын.

Чәчи-чәчи гүли таныш мотор.

Бозлы яшьләр күзгә тулыша.

Тундра исә, төлке кебек кенә,

Туше белән безгә шуыша.

Ә юлдашым объективы белән

Җирне күзли, нидер эзләнә.

Утлар биеп кала. Ә манзара

Күз алдында меңгә үзгәрә...

Дөнья якты, ярсу һәм тынгысыз!

Көмеш боланнарның юлына

Каршы чыккан әнә боргаланып

Тыйнак кына елга - Елена.

 Без - очабыз! Хезмәт шавы белән

Таң нурлары бергә кушыла.

Алтын кояш ал нурлары белән

Сәлам юллый Себер кышына.

Кайный Себер җире! Кайнар - җиле!

Ә офыкта ал таң сызыла.

Көнчыгышның кан тамыры кебек

Себер аша торба сузыла.

Эшчеләрнең бу - гадәти көне.

Алар инде монда күптәннән,

Корыч кебек җилдә кайный-кайный,

Себер халкы булып беткәннәр.

Эшче хезмәтенең Бөек Көче

Хәрәкәткә Җирне китерә,

Чирәм җирне иген кыры итә,

Тайгаларда сазлык киптерә.

Килеп керә блокнот битләренә

Эшче кебек кырыс шигырьләр.

Ә аларда - Себер күкрәүләре,

Себергә хас кырыс шөгыльләр.

Үзәкләргә үтсен һәрбер шигырь

Охшап торсын Себер җиленә.

АН-2 нең канатлары әнә

Ода яза Себер җиренә!

Прочитано 116654 раз
Авторизуйтесь, чтобы получить возможность оставлять комментарии
   
© Роберт Миңнуллин